Endonezya'nın ücra mağaralarında bulunan ve insanlığın en eski yaratıcılık kanıtları arasında yer alan kaya sanatları, iklim değişikliğinin olumsuz etkileriyle karşı karşıya. Bilim insanları, artan sıcaklıklar, uzayan kurak mevsimler ve nem değişimlerinin 'haloklasti' adı verilen süreci hızlandırdığını belirtiyor. Bu süreçte kireçtaşından sızan tuzların oluşturduğu kristaller, kayaların çatlamasına ve eserlerin koparak yok olmasına neden oluyor.
Endonezya Ulusal Araştırma ve İnovasyon Ajansı'ndan arkeolog Shinatria Adhityatama, bilinen bazı eserlerin henüz tam olarak belgelenemeden yok olmaya başladığını ifade etti. Sulawesi adasında 500'den fazla kaya sanatı alanı bulunurken, bu eserler arasında en az 51 bin 200 yıllık hikaye anlatımlı resimler ve 43 bin 900 yıllık av sahneleri yer alıyor. Arkeologlar, henüz keşfedilmemiş daha eski eserlerin olabileceğini düşünerek belgeleme çalışmalarını hızlandırmaya çalışıyor.
Avustralya'daki Southern Cross Üniversitesi'nden Renaud Joannes-Boyau liderliğindeki ekip, 2021'de geliştirdikleri lazerli yöntemle Muna Adası'ndaki bir el şablonunun en az 67 bin 800 yıllık olduğunu duyurdu. Bu keşif, İspanya'daki Neandertallere ait 64 bin 800 yıllık el izinin rekorunu kırarak dünyanın bilinen en eski kaya sanatı unvanını aldı. Bilim insanları, bu kadim mirasın kalıcı olarak silinmesinden endişe duyuyor.