Dünya haritasında kullanılan görüntü, Afrika ülkelerinin girişimiyle BM'nin gündemine taşındı. 164 ülkenin destek verdiği, ABD'nin ise tek "hayır" oyu kullandığı tasarı, kıtaların gerçek yüzölçümlerini daha doğru gösteren haritaların kullanımını öneriyor. Afrika, mevcut haritanın Avrupa'nın sömürgeci zihniyetinin bir yansıması olduğunu ısrarla dile getiriyor. BM'deki oylama, ülkelerin sınırlarını değiştirmese de Batı'nın sömürgeci tavrını bir kez daha dünya kamuoyunun gündemine taşıdı BM Genel Kurulu'nda dünyanın haritalarda nasıl gösterileceğine ilişkin dikkat çeken bir karar tasarısı kabul edildi. Afrika ülkelerinin öncülük ettiği tasarı 164 ülkenin oyunu alırken, ABD karşı oy kullanan tek ülke oldu. Girişim, kıtaların yüzölçümlerini daha doğru gösteren haritaların kullanımını teşvik ediyor. Tartışmanın merkezindeki Mercator haritasında ise Afrika ile Grönland arasındaki büyüklük farkı gerçeği yansıtmıyor. Yaklaşık 30,4 milyon kilometrekarelik Afrika, 2,2 milyon kilometrekarelik Grönland'ın 14 katı büyüklüğünde olmasına rağmen haritada iki bölge birbirine yakın büyüklükte görünüyor. Bu görüntünün, Avrupa'nın sömürgecilik döneminde şekillenen dünya algısıyla ilişkisi de BM'deki oylamayla birlikte yeniden tartışmaya açıldı.
HARİTADAKİ ÇARPICI FARK Mercator haritasında en çarpıcı örnek Grönland. Haritaya bakıldığında Afrika ile neredeyse aynı büyüklükte görünen Grönland'ın yüzölçümü yaklaşık 2,17 milyon kilometrekare. Afrika'nın yüzölçümü ise yaklaşık 30,37 milyon kilometrekare. Yani Afrika, Grönland'ın yaklaşık 14 katı büyüklüğünde. Buna rağmen haritada ikisi birbirine yakın büyüklükte algılanıyor. Kanada da yaklaşık 10 milyon kilometrekarelik yüzölçümüyle Mercator'da olduğundan daha büyük görünüyor. Rusya'nın yaklaşık 17,1 milyon kilometrekarelik yüzölçümü de yüksek kuzey enlemleri nedeniyle haritada gerçek alanından daha geniş bir görüntü oluşturuyor.
AFRİKA İLE SINIRLI DEĞİL Çarpıklık yalnızca Afrika ile sınırlı değil. Ekvator'a yaklaştıkça haritanın gösterdiği alan ile gerçek yüzölçümü arasındaki fark azalıyor; kutuplara doğru gidildikçe büyüyor. Örneğin Güney Amerika yaklaşık 17,8 milyon kilometrekare olmasına rağmen Mercator'da kuzeydeki kara parçaları kadar geniş görünmüyor. Avrupa'nın yüzölçümü yaklaşık 10,2 milyon kilometrekare iken Afrika'nın yüzölçümü bunun yaklaşık 3 katı. Ancak Mercator haritasında iki kıtanın büyüklük farkı gerçekte olduğu kadar belirgin değil. Bu nedenle yeni projeksiyonlarda amaç gerçek yüzölçümü farkını doğru göstermek.
SÖMÜRGECİLİĞE İTİRAZ Afrika ülkeleri bugün bu nedenle yalnızca "daha doğru bir harita" istemiyor. Sömürgecilerin dünyayı çizdiği dönemde yaygınlaşan Avrupa merkezli görüntünün, bugün hâlâ insanların dünyayı algılama biçimini etkilediğine dikkat çekiyor. BM'deki girişim de bu nedenle teknik bir harita değişikliğinin ötesinde anlam taşıyor. Afrika'nın gerçek büyüklüğünü ortaya koyan projeksiyonların yaygınlaştırılması, sömürgecilik döneminin dünyaya bıraktığı zihinsel mirasa karşı da sembolik bir itiraz niteliği taşıyor.
EŞİT DÜNYA NEDİR? Kıtaların yüzölçümlerini gerçeğe daha yakın oranlarda gösteren modern bir projeksiyon. Afrika ve Güney Amerika'nın gerçek büyüklüğünün daha doğru anlaşılmasını sağlıyor.
MERCATOR NEDİR? DÜNYA'YI küre şeklinden düz bir haritaya aktaran projeksiyonlardan biri. Denizcilikte yön bulmayı kolaylaştırıyor. Ancak kutuplara yaklaştıkça ülkeleri ve kıtaları olduğundan büyük gösteriyor.
