İran, savaş sürecinde Hürmüz Boğazı'nda elde ettiği kazanımları korumaya çalışırken, boğazdaki gemi trafiği üzerinde daha fazla kontrol sağlamayı hedefliyor. ABD ise bu durumun diğer ülkelere emsal oluşturmaması için İran'ın bölgedeki etkisini sınırlandırmaya çalışıyor.
CNN International tarafından yayımlanan bir analizde, Hürmüz Boğazı'na ilişkin devam eden müzakerelerin artık yalnızca su yolunun yeniden açılmasına değil, Körfez'deki güç dengesinin yeniden şekillendirilmesine odaklandığı belirtildi.
ABD Başkanı Donald Trump, müzakerelerde önemli ilerleme kaydedildiğini ve bir anlaşmanın yakın olduğunu öne sürdü. Tahran ise Washington ile doğrudan müzakere yürütmediğini, yalnızca Umman Sultanlığı aracılığıyla temaslarda bulunduğunu savunuyor. İran yönetimi, ABD'yi askeri tehditler ve çelişkili mesajlarla müzakere sürecini yavaşlatmakla suçluyor.
CNN'in analizine göre, müzakerelerin geleceğini belirleyecek temel soru artık ticari gemi trafiğinin yeniden başlaması değil, savaş sonrasında Hürmüz Boğazı'nın kontrolünün kimde olacağı. Analizde, İran'ın askeri çatışmaların başlamasından bu yana Hürmüz Boğazı'nı yalnızca uluslararası bir su yolu olarak değil, elde tutmak için ağır bedel ödediğine inandığı stratejik bir varlık olarak gördüğü ifade edildi. Bu nedenle Tahran'ın, kriz öncesindeki yasal ve idari çerçeveye geri dönmeyi kabul etmediği belirtildi.
Bu kapsamda İran, İran ile Umman rotaları arasında yeni bir gemi yolu oluşturulmasını öneriyor. Tahran yönetimi, bu güzergâhta gemilerin korunması, mayın temizleme faaliyetleri ile navigasyon hizmetleri dahil olmak üzere güvenlik ve denizcilik sorumluluklarını üstlenmeye hazır olduğunu ifade ediyor. İran, bu öneriyi Hürmüz Boğazı'na kıyısı bulunan bir ülke olarak haklarının doğal bir yansıması şeklinde değerlendirirken, Washington ise bunu dünyanın en kritik ticaret arterlerinden birinde İran'ın kalıcı etkisini meşrulaştırma girişimi olarak görüyor.
