[Fotograf: AA] TEKNOFEST Havacılık, Uzay ve Teknoloji Festivali kapsamında Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı yürütücülüğünde bu yıl 3'üncüsü düzenlenen Nükleer Enerji Teknolojileri Tasarım Yarışması'nın final etkinliği, TENMAK'ın İstanbul Küçükçekmece'deki yerleşkesinde gerçekleştirildi.
Selçuk Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile yarışmacılarla bir araya geldi, onların sorularını yanıtladı.
TMRS Energy ile 1,5-2 yıldır küçük modüler reaktörlere yönelik çalışmalar yaptıklarını aktaran Selçuk Bayraktar, "Biz şöyle dedik: En azından ulaşabileceğimiz en yakın dağ hangisiyse ona ulaşalım. Burası bize en yakın alan. Buradan başlayalım, sizler de zamanla oralara uzanırsınız diye düşündük. Ben o kadar iddialıyım ki birkaç sene içinde küçük modüler reaktörleri yapabileceğimize inanıyorum. Bunun birkaç sene içinde gerçekleşeceğine inanıyorum." diye konuştu.
Bu çalışmayı yürüten ekipte bir kartopu etkisi olduğunu ve bunun büyüdüğünü anlatan Bayraktar, aynı zamanda bu alanda yapılan çalışmalara yönelik bir programın açıklandığını anımsattı.
Nükleer enerjiye yönelik çalışmaların bütün dünyada devlet kontrolünde yürütüldüğünü dile getiren Bayraktar, "Özellikle nükleer yakıtlar konusunda bu böyle. Biz inanıyoruz ki bir anlamda enerjideki bağımsızlığımızın önemli yapı taşlarından birisi küçük modüler reaktörler olacak. Büyük reaktörleri yapmamız çok zor olurdu. Bu, havacılıktaki kırılım gibi bir nokta aslında. Dünya da buna doğru ilerliyor ve nispeten bu dönüşümün başındayız." ifadelerini kullandı.
Bayraktar, bu alanda en önemli hususun insan kaynağı olduğunu vurgulayarak, şunları kaydetti:
"Arkadaşlar, yer altı zenginliğiniz de olmalı. Bu çok kıymetli ama o yer altı zenginliğini de alıp işleyecek insan gücünüz olmadıkça, değer zinciri oluşturmadıkça bir şey yapamıyorsunuz. Ben de konuya çok uzaktım. Ben elektronik mühendisiyim, robotik uzmanıyım. Nükleerin N'sinden anlamazdım. Sizlerle beraber, 47 yaşında adeta 20'li yaşlarıma tekrardan döndüm ve sıfırdan bambaşka bir alanı öğreniyorum. Ne diyor şair? 'Ben öyle bilirim ki yaşamak, berrak gökte çocuklar aşkına savaşmaktır.' Öyle bir hisle bu alanda da çalışıyoruz."
Minik İHA'ları geliştirme sürecinde çeşitli eleştirilerle karşılaştıklarını anımsatan Bayraktar, şu değerlendirmelerde bulundu:
"Baykar, 20'nci senesinde bu alanda dünyanın en büyük insansız hava aracı şirketi. Türkiye, bu SİHA'larla hem terörün belini büktü hem de büyük bir teknolojik başarıyı dünyaya sergiledi ve sürekli inovasyon yaparak devam ediyor. Bu da böyle bir alan. Böyle baktığınızda sizlerle birlikte büyüyebilecek bir alan. Çünkü halihazırda 600 milyon insan enerjiye hiç ulaşamadığı gibi bir yandan da '(Bugün teknolojideki en büyük kırılım nedir?) diye sorsanız, tarihe bakacak olsak, matbaanın yaptığı şeyi yapacak olan şey nedir? Yapay zeka.' Yapay zekanın temel işleme parametresi nereye dayandırılıyor bugün itibarıyla? Enerjiye. Şayet enerjiniz yoksa bilgi işleme de sahip değilsiniz. Bilgi işlem yapamadığınızda tüm bu geliştireceğiniz teknolojilerin hiçbirini yapamayacaksınız demektir. Dolayısıyla enerji çok önemli bir noktada, önemli bir yere yerleşiyor. Bu yaptığınız çalışmalar hem insanlık adına hem de artan enerji talebinin karşılanması açısından çok önemli. Dünyada elektrik tüketimi geometrik şekilde artıyor. Dolayısıyla bu projenin, teknolojinin çok önemli olduğunu ve bize tarihi bir fırsat verdiğini düşünüyorum."
Bakan Bayraktar: TR-2 Araştırma Reaktörümüz yeniden lisanslandı
Çadırları gezerken, sunumlarını dinlerken gurur duyduğunu vurgulayan Bayraktar, "Bir mühendis evladı, bir mühendis abiniz olarak şunu ifade etmek isterim: Bizlerin bırakabileceği en büyük eser, ülkemizin ve medeniyetimizin önünü açacak çalışmaları yürütecek nesillerin önündeki engelleri kaldırmak olacaktır. Onların ufkunda, hayal dünyalarında engel tanımayan, engel tanımayacak bir ruh hali bırakmak olacaktır. " ifadelerini kullandı.
TEKNOFEST'in büyük bir özgüven devrimi olduğunu dile getiren Bayraktar, "Benim üniversitede olduğum zamanlarda böyle bir yarışma olacak ve bizler de bunları yapabileceğimizi düşüneceğiz. Açıkçası pek mümkün değildi. Ama artık her alanda dünyaya iddiasını yükseltebilecek, medeniyetimizin sesinin daha gür çıkarmasını sağlayacak bir kuşak geldi." dedi.
Bayraktar, TEKNOFEST'in 9'uncu yılında olduğuna, yurt dışında yapılan dahil olmak üzere 15'inci TEKNOFEST'i gerçekleştirdiklerine işaret ederek, şunları kaydetti:
"Bu yıl Şanlıurfa'da herkesi bekliyoruz. Güneydoğu'da, adeta medeniyetin doğduğu yerden TEKNOFEST meşalesi yükselecek. 1,6 milyon gencimiz, 54 farklı yarışmamıza başvurdu. Az önce Bakanım da ifade etti, en büyük ödüllü yarışmamız, en son katılan yarışmamız nükleer enerji yarışmamız. Toplam 23 milyon lira ödülü ve 15 milyon lira akademik teşvik ödülü var. Bu alanın önem sıralamasında nerede olduğunu buradan görebilirsiniz. Tabii Sayın Bakanımız artırırsa, çıtayı daha da yukarı çekecekse onu biz bilemeyiz. Bu, bir anlamda Baykar olarak bizim getirdiğimiz nokta. Elbette daha da iyi olacak inşallah. Geometrik bir artış görüyoruz."
Nükleer enerjide kilogram başına düşünüldüğünde diğer enerjilerden 2 milyon kat daha büyük bir enerji yoğunluğuna işaret eden Bayraktar, "Bu, ülkemizin ve medeniyetimizin her yönüyle ihtiyaç duyduğu bir güç. Sizler de bir anlamda bizlerin bağımsızlığı, milletimizin ve medeniyetimizin bağımsızlığı adına, dünyada enerjiye ulaşamayan 600 milyon insan adına bu enerjinin anahtarlarını, paradigma dönüşümüyle birlikte SMR'lerde yaşanan gelişmeler sayesinde açacaksınız." değerlendirmesinde bulundu.
Selçuk Bayraktar, TEKNOFEST'e katılan gençlerin gelişimine ilişkin şunları söyledi:
"1,5 yıl bizim için net bir kazanım sağlıyor. Bunu geçenlerde de istişare ettik. Yeni başlayan bir mühendis yaklaşık 1,5-2 senede kazanılabilecek deneyimi TEKNOFEST'te edinebiliyor. Öğrenci, takım oyunuyla, kendi bütçesini oluşturarak, sabahlara kadar çalışarak, bir şeyi kendi elleriyle inşa etmenin ne demek olduğunu, bunun bedelini ödeyerek ve tüm toplumun önünde sergileyerek öğrenmiş oluyor. Başka bir projede çalışacak olsa belki 2 senede öğreneceği bütün o yolu TEKNOFEST'te geçmiş oluyor."
Teknoloji alanındaki yarışın yoğun olduğu bu dönemde TEKNOFEST'te edinilen kazanımların çok kıymetli olduğunu dile getiren Bayraktar, "Çünkü düşünün, iki marka arasındaki teknolojik yarışta biri diğerine en fazla 2 sene fark atabiliyor. Telefonlardaki yarışı düşünün. Bilgi çok hızlı yayılıyor ve 2 senelik teknolojik üstünlük üzerinden bütün ticari sonuçlar ortaya çıkabiliyor. Teknolojik rekabette aradaki fark çok az olabiliyor. Biz bunun çok büyük faydasını gördüğümüzü değerlendiriyoruz." dedi.
Bayraktar, herkesi 30 Eylül ve 4 Ekim tarihleri arasında Şanlıurfa'da gerçekleştirilecek TEKNOFEST 2026'ya davet etti.
